جزوه خلاصه فارماکولوژی

۱) 💊 تعریف فارماکولوژی: مطالعه داروها، اثرات آن‌ها بر بدن (فارماکودینامیک) و اثرات بدن بر داروها (فارماکوکینتیک).

۲) 🔄 فارماکوکینتیک (ADME): بررسی مراحل جذب (Absorption)، توزیع (Distribution)، متابولیسم (Metabolism) و دفع (Excretion) دارو.

۳) ⚙️ فارماکودینامیک: مکانیسم اثر داروها؛ نحوه تعامل دارو با گیرنده‌های بیولوژیک و ایجاد پاسخ‌های فیزیولوژیک یا درمانی.

۴) ⚖️ شاخص درمانی (Therapeutic Index): نسبت دوز سمی (LD50) به دوز درمانی (ED50)؛ هرچه این شاخص بالاتر باشد، دارو ایمن‌تر است.

۵) 🧠 داروهای سیستم عصبی: دسته‌بندی شامل داروهای محرک یا مهارکننده سیستم عصبی خودمختار (کولینرژیک/آدرنرژیک) و سیستم عصبی مرکزی (آرام‌بخش‌ها).

۶) 💓 داروهای قلبی-عروقی: شامل داروهای ضد فشارخون، ضد آریتمی، دیورتیک‌ها (ادرارآور) و داروهای ضد انعقاد خون جهت بهبود عملکرد گردش خون.

۷) 🦠 آنتی‌بیوتیک‌ها: داروها با مکانیسم باکتری‌سید (کشتن باکتری) یا باکتریواستاتیک (مهار رشد باکتری) که برای درمان عفونت‌های میکروبی استفاده می‌شوند.

۸) ⚠️ عوارض جانبی و تداخلات: ناخواسته بودن برخی اثرات دارویی (Side Effects) و تغییر اثرات دارو در صورت مصرف همزمان با مواد غذایی یا سایر داروها.

۹) 💉 راه‌های تجویز: بررسی مسیرهای مختلف ورود دارو شامل خوراکی (Oral)، تزریقی (IV, IM, SC)، زیرزبانی، پوستی و استنشاقی با توجه به سرعت اثر.

۱۰) 🛡️ ایمنی دارویی: رعایت اصول «پنج درست» در تجویز: بیمار درست، داروی درست، دوز درست، راه درست و زمان درست برای پیشگیری از خطاهای پزشکی.