جزوه آیین دادرسی کیفری

📘 نکات کلیدی آیین دادرسی کیفری در ۱۰ خط

۲) 🏛️ اصول بنیادین دادرسی: اصل قانونی بودن دادرسی , اصل بی‌طرفی و استقلال دادگاه , اصل علنی بودن محاکمات , اصل برائت (مادهٔ ۴) و اصل تفسیر به نفع متهم از پایه‌های اصلی این قانون‌اند.

۳) 📜 مراجع تعقیب و تحقیق: دادسرا (دادستان و معاونان وی) مسئول تعقیب کیفری است و ضابطان دادگستری (پلیس قضایی) تحت نظارت دادستان به کشف جرم و تحقیقات مقدماتی می‌پردازند (مادهٔ ۲۲-۲۴).

۴) 📜 مراحل دادرسی کیفری: کشف جرم و تحقیقات مقدماتی → صدور کیفرخواست → دادگاه کیفری (رسیدگی ماهوی) → صدور رأی → مرحله تجدیدنظر و فرجام خواهی → اجرای حکم.

۵) 🧠 ضابطان دادگستری (مادهٔ ۲۸): پلیس قضایی و مأموران مسلح تحت نظارت دادستان مسئول انجام تحقیقات مقدماتی هستند و باید در اجرای وظایف خود از اصول احترام به حقوق شهروندی پیروی کنند.

۶) 🚫 حقوق دفاعی متهم (مادهٔٔ5-۴۵): حق اطلاع از اتهام, حق داشتن وکیل , حق سکوت , حق تفهیم اتهام و حق برخورداری از معاینهٔ پزشکی به‌موقع, از مهم‌ترین تضمین‌های دفاعی متهم در مرحله تحقیقات است.

۷) ⚖️ قرار تأمین و قرارهای نهایی: قرارهای تأمین کیفری (کفالت, وثیقه, بازداشت موقت) بر اساس شدت جرم و خطر فرار یا امحای دلایل صادر می‌شود و در پایان مرحله تحقیقات قرارهای نهایی (منع تعقیب, موقوفی تعقیب, مجرمیت یا بزه‌کاری) صادر می‌گردد.

۸) 📏 دادگاه‌های کیفری (مادهٔ ۲۹۶-۳۰۲): دادگاه کیفری یک (جرایم مهم مانند قتل و جرایم سیاسی-مطبوعاتی) و دادگاه کیفری دو (سایر جرایم) , به‌همراه دادگاه‌های نظامی, انقلاب و اطفال و نوجوانان, ساختار رسیدگی را تشکیل می‌دهند.

۹) 📜 طریق اعتراض به آراء (مادهٔ ۴۲۶ به بعد): تجدیدنظرخواهی , فرجام‌خواهی , اعاده دادرسی و اعتراض ثالث از راه‌های اعتراض به آراء کیفری‌اند که در دادگاه تجدیدنظر و دیوان عالی کشور رسیدگی می‌شوند.

۱۰) 🏛️ اجرای مجازات ها و نظارت بر آن:| اجرای مجازات بر عهدهٔ دادستان است و نظارت بر آن توسط قاضی اجرای احکام انجام می‌شود (مادهٔ ۵۰۳), و در مورد جرایم تعزیری همچنین امکان استفاده از نهادهایی همچون تعلیق مراقبتی و آزادی مشروط وجود دارد.